Jeżeli chcesz otrzymywać informacje na temat naszych szkoleń, podaj swoje dane.

Zawód z certyfikowaną przyszłością

George Sifri

 

Przez wiele lat uczelnie kształcące menedżerów nie uznawały zarządzania projektem za odrębną dyscyplinę wiedzy.

Zarządzanie projektem często jest określane jako przypadkowa profesja. Decydują o tym dwie ważne przyczyny. Po pierwsze, jeszcze do niedawna ludzie stawali się menedżerami projektu dlatego że przydzielano im takie obowiązki, tzn. projekt. W ten sposób np. specjalista w dziedzinie programowania stawał się odpowiedzialny za zarządzanie zespołem programistów, prowadzących projekt dla klienta X. Po drugie, wiedzy o realizowaniu projektów właściwie nie zdobywa się poprzez systematyczną edukację, ale raczej metodą osobistych prób i błędów. Menedżerowie projektu, nie mający formalnego przygotowania do tej pracy, uczą się zarządzania projektem poprzez jego prowadzenie.

Ważna profesja
W ostatnich dziesięciu latach zarządzanie projektem stało się ważną dyscypliną wiedzy i zyskuje coraz większe zainteresowanie. W opublikowanej niedawno pracy Tom Peters stwierdził, że ponad 50 codziennych działań w organizacjach jest dziś realizowanych w postaci projektów. Organizacje wykorzystują projekty jako sposób osiągania wielu celów operacyjnych tzw. crash projects (np. szybkie i sprawne wdrożenie nowej odmiany produktu) a także strategicznych tzw. core projects (np. wypracowanie nowej strategii dystrybucji produktów). Prowadzi to do istotnego wzrostu znaczenia zarządzania projektami jako kluczowej przewagi konkurencyjnej. Właśnie dlatego coraz większą wagę przywiązuje się do systematycznego kształcenia pracowników w dziedzinie zarządzania projektem. To nie spotykane wcześniej zainteresowanie projektami można dostrzec w wielu branżach. Wprawdzie nie budzi zdziwienia w przypadku branż tradycyjnie zorientowanych na projekty, takich jak budownictwo, konsulting, przemysł obronny, lotniczy i maszynowy, ale zarządzanie projektami staje się chlebem powszednim w zupełnie nowych obszarach: telekomunikacji, systemach informacyjnych, bankowości, ubezpieczeniach i przemyśle farmaceutycznym. Ponadto doskonaleniem kwalifikacji w dziedzinie zarządzania projektem interesują się organizacje z całego świata - Ameryki Północnej, Europy, Dalekiego i Bliskiego Wschodu oraz Ameryki Łacińskiej. Coraz więcej korporacji i firm finansuje kompleksowe szkoleniowe programy rozwojowe w tej dziedzinie dla swoich kluczowych pracowników i wymaga od nich zdobywania certyfikatów specjalisty w zakresie zarządzania projektem.

Instytut Zarządzania Projektem
Instytut Zarządzania Projektem (Project Management Institute - PMI®) powstał w roku 1969 i od tego czasu wyrósł na najbardziej cenioną organizację specjalistyczną w dziedzinie zarządzania projektem. Dzięki 80 tys. członków na całym świecie PMI® jest czołowym stowarzyszeniem, skupiającym fachowców zarządzających projektami. PMI® określa standardy zarządzania projektem, organizuje seminaria, programy edukacyjne i system certyfikacji kwalifikacji zawodowych. Istnieją wprawdzie inne tego typu organizacje, ale żadna nie osiągnęła skali, fachowości i zasięgu równego PMI®. Organizacja publikuje również A Guide to the Project Management Body of Knowledge - PMBOK® Guide (Kompendium wiedzy w zakresie zarządzania projektem), który definiuje podwaliny kwalifikacji fachowych dla menedżerów projektu. PMBOK® Guide zawiera wiedzę teoretyczną i praktyczną, stosowaną w większości projektów i powszechnie uznawaną za najbardziej wartościową i użyteczną. Pełni również funkcję leksykonu ułatwiającego praktykę zawodową i wymianę informacji w zakresie zarządzania projektem. Jest podstawowym źródłem informacji wykorzystywanych w zawodowych programach edukacyjnych PMI®, takich jak certyfikat specjalisty w dziedzinie zarządzania projektem (Certification of Project Management Professionals - PMP®). PMBOK® Guide wyróżnia dziewięć obszarów wiedzy, które powinien poznać menedżer projektu:
1) Zarządzanie integracją projektu
2) Zarządzanie zakresem projektu
3) Zarządzanie kosztami projektu
4) Zarządzanie czasem w projekcie
5) Zarządzanie ryzykiem w projekcie
6) Zarządzanie jakością w projekcie
7) Zarządzanie komunikacją w projekcie
8) Zarządzanie zamówieniami w projekcie
9) Zarządzanie zasobami ludzkimi w projekcie

Certyfikacja specjalistów
Instytut Zarządzania Projektem (PMI®) sponsoruje program certyfikacji specjalistów w tej dziedzinie, którego celem jest rozwój, utrzymanie, ocena, promocja i administrowanie rygorystycznym, bazującym na specjalnym egzaminie i spełniającym najwyższe standardy, profesjonalnym systemem weryfikacji i licencjonowania - certyfikatu specjalisty w dziedzinie zarządzania projektem (Project Management Professional - PMP®). Program wspomaga międzynarodową społeczność specjalistów zarządzania projektem i jest zaprojektowany tak, aby obiektywnie oceniać i mierzyć wiedzę i kwalifikacje w tej dziedzinie. Wymogi programu i warunki uczestniczenia w nim są określane w uczciwy i bezstronny sposób, w zgodzie z obowiązującym prawem. Program jest zgodny z amerykańskimi regulacjami prawnymi zarówno federalnymi, jak i stanowymi i umożliwia uzyskanie certyfikatu niezależnie od członkostwa czy przynależności do jakiejkolwiek organizacji, stowarzyszenia lub grupy. Aby uzyskać certyfikat PMP, kandydat musi spełnić wszystkie wymagania Instytutu, dotyczące wykształcenia i doświadczenia zawodowego, a następnie udowodnić odpowiednie rozumienie i znajomość zarządzania projektem w ramach egzaminu certyfikacyjnego. Te osoby, który uzyskały certyfikat PMP, muszą następnie wykazać się odpowiednim zaangażowaniem w praktyczne wykorzystanie posiadanych kwalifikacji, spełniając wymogi Instytutu określone w tym zakresie. Szczegóły na ten temat znajdują się na stronie internetowej pod adresem: www.pmi.org.

Egzaminy za pośrednictwem Internetu
Egzamin certyfikacyjny PMP jest dostępny przez Internet w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i innych państwach. Pełną listę miejsc organizowania egzaminów można znaleźć na stronie: www.2test.com. Egzamin obejmuje pięć grup procesów zarządzania projektem:
1) Inicjowanie projektu
2) Planowanie projektu
3) Realizacja projektu
4) Kontrola projektu
5) Zamykanie projektu

Warunki uczestniczenia w programie
Kandydat ubiegający się o certyfikat specjalisty w dziedzinie zarządzania projektem musi spełnić wymogi, dotyczące wykształcenia i doświadczenia zawodowego, określone w ramach kategorii 1 lub 2. Ponadto musi zadeklarować gotowość przestrzegania kodeksu zawodowego menedżera projektu oraz postępowania zgodnego z zasadami etyki zawodowej.

Kategoria 1
W chwili ubiegania się o certyfikat kandydat musi posiadać przynajmniej dyplom ukończenia studiów licencjackich lub jego odpowiednik oraz co najmniej 4500 godz. doświadczenia zawodowego w dziedzinie zarządzania projektem, obejmującego wszystkich pięć grup procesów. Aby spełnić ten warunek, powinien przedłożyć formularze weryfikacyjne wykazujące łącznie 4500 roboczogodzin przepracowanych w ramach projektów realizowanych w ciągu co najmniej 36, nie pokrywających się miesięcy w okresie sześciu lat poprzedzających zgłoszenie do programu. Ponadto w momencie ubiegania się o certyfikat kandydat musi udokumentować zaliczenie co najmniej 35 godz. szkoleń w zakresie zarządzania projektem. Wprawdzie nie ma znaczenia, kiedy kandydat ukończył te szkolenia, ale powinny one obejmować zagadnienia dotyczące zarządzania: jakością, zakresem projektu, czasem, kosztami, zasobami ludzkimi, komunikacją, ryzykiem, zamówieniami i integracją.

Kategoria 2
W chwili ubiegania się o certyfikat kandydat, który nie posiada dyplomu licencjackiego lub jego ekwiwalentu, ale ma dyplom innej szkoły wyższej lub szkoły średniej, musi mieć minimum 7500 godz. doświadczenia zawodowego w dziedzinie zarządzania projektem, obejmującego wszystkich pięć grup procesów. Aby spełnić ten warunek, powinien przedłożyć formularze weryfikacyjne wykazujące łącznie 7500 roboczogodzin przepracowanych w ramach projektów realizowanych w ciągu co najmniej 60, nie pokrywających się miesięcy w okresie ośmiu lat poprzedzających zgłoszenie do programu. Ponadto w momencie ubiegania się o certyfikat kandydat musi udokumentować zaliczenie co najmniej 35 godz. szkoleń w zakresie zarządzania projektem. Wprawdzie nie ma znaczenia, kiedy kandydat ukończył te szkolenia, ale powinny one obejmować zagadnienia dotyczące zarządzania: jakością, zakresem projektu, czasem, kosztami, zasobami ludzkimi, komunikacją, ryzykiem, zamówieniami i integracją.

Kto honoruje certyfikat PMP?
Certyfikat PMP jest honorowany przez większość dużych firm i instytucji rządowych na całym świecie. Rośnie liczba firm wręcz wymagających, aby wszystkie osoby zaangażowane w realizację działań związanych z zarządzaniem projektami posiadały certyfikat PMP. Można zatem stwierdzić, że stał się on ważnym wyznacznikiem posiadanych kwalifikacji i umiejętności. Dlatego firmy, które mają specjalistów legitymujących się certyfikatami PMP, zyskują ewidentną przewagę konkurencyjną. Również w Polsce realizowanych jest kilka inwestycji, do których prowadzenia zostali wybrani menedżerowie projektów legitymujący się PMP. Było to jedno z wymagań inwestora. Wśród firm uczestniczących w programie certyfikacyjnym są: AT&T, Bell Group, US West, Motorola, GlaxoSmithKline, Novartis, CitiCorp, IBM, EDS, Hewlett-Packard, Asea Brown Boveri, Compaq i inne. W Polsce rozwój kompetencji projektowych już w połowie lat 90. zainicjował koncern ABB, przygotowując i realizując największe projekty energetyczne w kraju. Obecnie swoich menedżerów rozwijają m.in. Siemens SBS, Elektrociepłownie Warszawskie SA, Elektrim Megadex, Telefonia Dialog, Carlsberg Okocim SA. Instytucje rządowe Đ niestety nie w Polsce Đ to m.in. Wyższa Szkoła Zarządzania Systemami Obrony Stanów Zjednoczonych, amerykański Departament Energetyki oraz kanadyjski Departament Obrony Narodowej.

Pomocne instytucje
Przez wiele lat uczelnie kształcące menedżerów nie uznawały zarządzania projektem za odrębną dyscyplinę wiedzy. Bardzo trudno było również znaleźć formalne i fachowe szkolenia w tej dziedzinie. Jednymi z pierwszych i najważniejszych instytucji, które przełamały impas, były George Washington University w Waszyngtonie oraz Educational Services Institute (ESI, International). Owocem ich współpracy był zaawansowany program edukacyjny w dziedzinie zarządzania projektem, odzwierciedlający potrzeby związane z projektami o dużym stopniu ryzyka, a także specyfikę projektów IT. W Polsce od kilku lat z powodzeniem funkcjonuje Project Management Academy (www.mtdc.pl), posiadająca pełną akredytację PMI oraz nadająca 3-poziomowe certyfikaty George Washington University - Associate, Master i Advanced PM Certificate. Dotychczas w szkoleniu uczestniczyły dziesiątki tysięcy menedżerów, w Polsce już ponad 1000 osób legitymuje się tytułem PMA, nabywając prawo do otrzymania certyfikatu Associate in Project Management, firmowanego przez George Washington University. Program umożliwia specjalizowanie się we wszystkich 9 obszarach wiedzy zarządzania projektami i stanowi doskonałe przygotowanie do egzaminu PMP. Potwierdza to wskaźnik osób kończących np. siedem modułów programu Master i zdających pomyślnie egzamin certyfikacyjny. Wynosi on 95%.

Inne programy certyfikacyjne
Wprawdzie program PMP jest najbardziej cenionym i uznanym programem certyfikacyjnym w dziedzinie zarządzania projektem, to istnieją inne programy uzupełniające PMP, przeznaczone dla poszczególnych branż:
1) Międzynarodowe Stowarzyszenie Zarządzania Projektami (International Project Management Association - IPMA). IPMA to organizacja non-profit, zarejestrowana w Szwajcarii, z sekretariatem i centralą operacyjną w Wielkiej Brytanii. Zasadniczym zadaniem jest promowanie i popularyzowanie wiedzy z zakresu zarządzania projektami poprzez krajowe organizacje stowarzyszone (National Associations, w Polsce - Stowarzyszenie Project Management Polska). Informacje na ten temat znajdują się na stronie http://www.ipma.ch.
2) Stowarzyszenie Nadzoru i Kontroli Systemów Informacyjnych (Information Systems Audit and Control Association - ISACA) oferuje dyplom certyfikowanego audytora systemów informacyjnych (Certified Information Systems Auditor - CISA), obejmującego zarządzanie procesami nadzoru technologii informacyjnych. Więcej informacji można znaleźć pod adresem: www.isaca.org.
3) Stowarzyszenie Komputerowe Instytutu Inżynierów Elektryków i Energetyków (Institute of Electrical and Electronic Engineers - IEEE) organizuje program certyfikowania specjalistów w dziedzinie tworzenia oprogramowania, przeznaczony dla osób zarządzających projektami programistycznymi. Szczegóły na jego temat zamieszczone są pod adresem: www.computer.org.
4) Instytut Dyplomowanych Specjalistów Komputerowych (Institute of Certified Computer Professionals) proponuje program certyfikacyjny dla fachowców w dziedzinach związanych z wykorzystaniem komputerów, takich jak systemy informacyjne, tworzenie oprogramowania i sieci komputerowe. Więcej informacji można znaleźć na stronie: www.iccp.org.
5) Każda osoba może również uzyskać certyfikat, obejmujący poszczególne obszary wiedzy związane z zarządzaniem projektem, np. certyfikaty menedżera zamówień, szacowania kosztów projektu itp.

George Sifri jest szefem działu rozwoju oprogramowania w firmie Consolidated Contractors International. W Polsce współpracuje z MT&DC, będąc czołowym wykładowcą Project Management Academy i przygotowując menedżerów projektów do certyfikacji PMP.

CXO Magazyn Kadry Zarządzającej (czerwiec 5/2002)

www.cxo.pl ©Copyright IDG Poland S.A.

w górę